ശ്രീ ചക്രപാണി ക്ഷേത്രം, തൃക്കരിപ്പൂർSree Chakrapani Temple, Thrikaripur

തൃക്കരിപ്പൂർ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ തെക്ക്, പയ്യന്നൂരിലേക്കുള്ള വഴിയിലാണ് ചക്രധാരിയായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ – ചക്രപാണിയുടെ – പുരാതന ക്ഷേത്രം. ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹം പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തമിഴ് ശിലാലിഖിതങ്ങളുള്ള ഉത്തരകേരളത്തിലെ അപൂർവം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്; ആ ലിഖിതങ്ങൾ പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പുനർനിർമ്മാണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനരികിലെ വലിയ താമരക്കുളത്തെ, മുതലയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുചക്രത്താൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഗജേന്ദ്രന്റെ കഥയുമായി പാരമ്പര്യം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു.

ഗണപതി, ശാസ്താവ്, ദുർഗ്ഗ എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ. വർഷത്തിൽ ഏറിയ കാലവും ശാന്തമായ ഒരു ഗ്രാമക്ഷേത്രമാണിത്. ഏഴുദിവസത്തെ ഉത്സവത്തിനാണ് ക്ഷേത്രം ഉണരുന്നത് – ഭഗവാൻ ആനപ്പുറത്ത് എഴുന്നള്ളുന്നു, ത്വഗ്രോഗങ്ങൾ മാറ്റുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന താമരക്കുളത്തിൽ ഭക്തർ പുണ്യസ്നാനം ചെയ്യുന്നു.

A few kilometres south of Thrikaripur town, on the road towards Payyanur, stands the ancient temple of Chakrapani – Vishnu as the bearer of the discus. The four-armed idol is believed to have been consecrated by Parasurama, and the temple is one of the few shrines of northern Kerala with inscriptions in Tamil, which date its rebuilding to the thirteenth century. Beside it lies a large lotus pond, which tradition links to the story of Gajendra, the elephant saved from the crocodile by Vishnu's chakra.

The temple is a quiet, rural one for most of the year, with Ganapathi, Sastha and Durga as its attendant deities. It comes alive for its seven-day festival, when the deity goes out in procession on an elephant and devotees bathe in the lotus pond, whose water is believed to heal diseases of the skin.

ശത്രുസംഹാരമൂർത്തിയായി പരശുരാമൻ തന്നെ ഇവിടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചുവെന്നാണ് പാരമ്പര്യം; മലബാറിലെ പഴയ വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ ഐതിഹ്യം ഗജേന്ദ്രമോക്ഷത്തിന്റേതാണ്: ശാപത്താൽ ഗജേന്ദ്രൻ എന്ന ആനയായി പിറന്ന ഒരു പാണ്ഡ്യരാജാവ് താമരക്കുളത്തിൽ കുളിക്കവേ മുതലയുടെ പിടിയിലായി; വിഷ്ണുവിനെ വിളിച്ചുകരഞ്ഞ ഗജേന്ദ്രനെ ഗരുഡവാഹനനായെത്തിയ ഭഗവാൻ സുദർശനചക്രത്താൽ മുതലയെ വധിച്ച് രക്ഷിച്ചു; ഇരുവരും ശാപമുക്തരായി. ആ കുളം ഇതാണെന്ന് തൃക്കരിപ്പൂരിലെ ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു; ഗജേന്ദ്രനെ രക്ഷിച്ച ഭഗവാൻ ആപത്തുകാലത്ത് തങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുമെന്നും. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ ഇവിടെ ഭജനമിരുന്നുവെന്നും മറ്റൊരു പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പഴക്കം അറിയില്ല. എന്നാൽ ശ്രീകോവിലിന്റെയും പ്രാകാരത്തിന്റെയും ചുമരുകളിലെ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങൾ, കൊല്ലവർഷം 410 മകരം 27-ന് – അതായത് ക്രി.വ. 1235-ൽ – ക്ഷേത്രം പുതുക്കിപ്പണിതതായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സംസ്കൃതം കലർന്ന ഈ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളെ ഉത്തരകേരളത്തിലെ ആദ്യകാല വൈഷ്ണവാരാധനയുടെ തെളിവായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ സൈന്യം ഉത്തരമലബാറിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളും നശിപ്പിച്ചപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെത്താനായില്ലെന്നാണ് നാട്ടോർമ്മ; ഒരു ആനക്കൂട്ടം പടയാളികളെ ഓടിച്ചുവെന്ന് ഒരു കഥ.

അടുത്ത കാലത്ത് ഭക്തരുടെ സംഭാവനകൊണ്ട് ജീർണ്ണിച്ച ശ്രീകോവിൽ പുതുക്കിപ്പണിതു; 2012-ൽ പണി പൂർത്തിയായി. ഉത്സവസ്നാനത്തിനുള്ള താമരക്കുളവും റോഡിനപ്പുറത്തെ വലിയ കുളവും എല്ലാ രേഖകളേക്കാളും പഴക്കമുള്ളവയാണ്; എങ്കിലും അവയുടെ കൽപ്പടവുകളും കരകളും അവഗണനയാൽ നശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ് ക്ഷേത്രഭരണം.

Tradition says that Parasurama himself installed the idol here as the destroyer of enemies, and the temple is counted among the old Vishnu shrines of Malabar. The most loved legend is that of Gajendra Moksha: a Pandya king, cursed to be born as the elephant Gajendra, was seized by a crocodile while bathing in a lotus pond and cried out to Vishnu, who came on Garuda and cut the crocodile down with his discus, freeing both from their curses. Devotees of Thrikaripur place that pond here and believe that the Lord who saved Gajendra will come to their aid in times of trouble. Another tradition tells that the saint Vilwamangalam sang here on the advice of Guruvayurappan.

The temple's real age is unknown, but Tamil inscriptions on the walls of the sanctum and the enclosure record that it was rebuilt in the Malayalam year 410, on the 27th of Makaram – that is, in 1235 CE. Historians have pointed to the Sanskrit-laden Tamil of these inscriptions as evidence of early Vaishnava worship in northern Kerala. Local memory also holds that when Tipu Sultan's army laid waste to many temples of north Malabar in the eighteenth century, it never reached this one; one story says a herd of elephants drove the soldiers away.

In recent years the aged sanctum was rebuilt with donations from devotees, and work was completed in 2012. The two ponds – the lotus pond used for the festival bath and a larger one across the road – are older than any surviving record, though their stone steps and banks have suffered from neglect. The temple is now administered under the Malabar Devaswom Board.